Cegielski

Hipolit Cegielski

Hipolit Cegielski, fot. Wikipedia

Gaspar Józef Hipolit Cegielski urodził się 6 stycznia 1813 roku w Ławkach pod Powidzem, miejscowości koło Trzemeszna. Ochrzczony został 19stycznia 1813 roku w Kruchowie. Jego przodkowie należeli do zubożałej szlachty z Podola na Kresach Wschodnich. Według „Złotej księgi szlachty polskiej” Teodora Żychlińskiego, Cegielscy używali herbu Dołęga (1672): „Podkowa biała do góry barkiem w polu błękitnym, nad koroną skrzydło sępie przebite strzałą”. Przodkowie Hipolita za udział w konfederacji barskiej zostali ukarani konfiskatą majątku, po czym przenieśli się z Podola w okolice Warszawy a potem trzej bracia – Marcin, Michał i Antoni zawędrowali do Wielkopolski.

Ojcem naszego bohatera był jeden z braci – Michał Cegielski, który dzierżawił niewielki majątek w Ławkach. Podobno był człowiekiem mało zaradnym i gospodarzenie w folwarku generowało długi. Michał Cegielski nie radził sobie z zapewnieniem rodzinie warunków do godnego życia i ostatecznie utracił majątek, co skazało go na poniewierkę. Przetrwał dzięki uprzejmości przyjaciół z Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Królestwa Polskiego. Powrócił do Wielkopolski, kiedy Hipolit był już w odpowiedniej kondycji finansowej aby go utrzymywać. Nie wiadomo jak długo żył Michał Cegielski. Ostatnia wzmianka z jego życiorysu pochodzi z 1846 roku.

W związku z powyżej opisaną sytuacją utrzymanie i wychowanie dzieci spadło na matkę Hipolita, panią Józefę z Palkowskich. pani Cegielska była osobą wykształconą, zaznajomioną z literaturą piękną i dbającą o solidne wychowanie dzieci. to właśnie matka Hipolita wpajała mu zamiłowanie do poezji z nauk humanistycznych. Niestety zmarła w czasie nauki Hipolita w gimnazjum, około 1830 roku.

Dzieciństwo Hipolita przebiegało typowo dla dziecka z rodziny ziemiańskiej – było zgodne z porami roku i porządkiem prac w polu. Młody Hipolit był wrażliwym i inteligentnym obserwatorem natury. Już wtedy można było zaobserwować talent do obserwacji świata i ludzi.

Hipolit Cegielski miał pięcioro rodzeństwa: Teofilę Urszulę, Katarzynę Emilię (o której wiadomo, że później wstąpiła do zakonu) i trójkę bliżej nieznanych.

Gimnazjum

W 1827 roku, po latach domowej edukacji, w wieku 14 lat Hipolit Cegielski rozpoczął edukację w bliskim Trzemeszynie. Istotnym faktem jest, że była to jedna z nielicznych wówczas szkół w Wielkim Księstwie Poznańskim z polskim językiem nauczania, jedna z trzech szkół katolickich. Do takich należały jeszcze tylko Gimnazjum imienia św. Marii Magdaleny w Poznaniu i założone później (1845) gimnazjum w Ostrowie Wielkopolskim. W szkołach tych panowała polska atmosfera a wykładowcami byli w większości Polacy. Poza językiem polskim uczono również łaciny, francuskiego, niemieckiego, historii, przyrody, geografii, fizyki, matematyki, rysunku, kaligrafii oraz religii. Hipolit nie mógł liczyć na pomoc rodziny bo matka chorowała a ojciec zmagał się z długami. Otrzymał za to miejsce w alumnacie, który dawał mu bezpłatne mieszkanie, utrzymanie i odzież. Cegielski był pilnym uczniem i czas nauki miło wspominał. W tamtych czasach uczniów traktowano bardzo surowo co ukształtowało w nim pracowitość i obowiązkowość.

Około 1830 roku zmarła matka Hipolita Cegielskiego. W tym samym roku, kiedy miał 17 lat Cegielski rozpoczął naukę w tzw. „kwarcie” (III klasa) Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu – czołowej wtedy szkole polskiej Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Zdany wyłącznie na siebie młodzieniec znany był z swojej pilności, wielokrotnie chwalony i nagradzany. Utrzymywał się z udzielania korepetycji zamożniejszym synom ziemiaństwa. Uczył między innymi trzech synów Jana Suchorzewskiego z Tarnowa pod Kostrzynem.

W gimnazjum Cegielski był edukowany przez znakomite grono nauczycieli, do których należeli m. in.: Antoni Popliński – wybitny polonista i autor „Wypisów polskich”, August Wannowski – nauczyciel języków starożytnych, Jan Motty (przyszły teść) – nauczyciel języka francuskiego i przyrody, weteran wojen napoleońskich Kazimierz Buchowski – profesor matematyki, Paweł Bogumił Czwalina i August Gladisch – germaniści, Michał Storc – nauczyciel historii i geografii, ks. Adam Loga – nauczyciel religii. Storc i Loga pociągnęli za sobą do Powstania Listopadowego 75 gimnazjalistów z Poznania.

Nie wiadomo dokładnie dlaczego Hipolit Cegielski nie przyłączył się do powstania. Prawdopodobnie złożyło się kilka przyczyn – w śród nich zły stan zdrowia. Być może zdawał sobie sprawę z marnych szans na sukces powstania i uważał, że Polacy powinni raczej zaangażować się w edukację, pracę oraz zachowanie kultury i języka. Język polski był z resztą jednym z ulubionych przedmiotów Hipolita Cegielskiego. Nauczyciel języka polskiego Antoni Popiński uznawał go za jednego z najlepszych uczniów, August Gladisch z kolei zauważał wyższość formy językowej jego wypracowań od tej w pracach rodowitych Niemców. Cegielski bowiem oprócz obcowania z klasyczną literaturą polską, z dużym zaangażowaniem studiował niemieckie dzieła, w szczególności Fryderyka Schillera i Jana Wolfganga Goethego.

Pracowity i zdolny młodzieniec wkrótce zwrócił uwagę wysokich urzędników pruskich, zdeterminowanych germanizatorów takich jak Karl Grollmann (dowódca garnizonu poznańskiego) o Eduard Heinrich Flottwell (naczelny prezes Księstwa Poznańskiego). Cegielski uczył języka polskiego syna Grollmanna, Flottwell natomiast zorganizował Cegielskiemu stypendium rządowe na studia na Uniwersytecie Berlińskim.

Uwieńczeniem edukacji gimnazjalnej był egzamin zdany we wrześniu 1835 roku, składający się z części pisemnej z: języka polskiego, języka francuskiego, języka niemieckiego, łaciny i matematyki oraz części ustnej z: łaciny, greki, języka polskiego, języka francuskiego, języka niemieckiego, matematyki, religii, historii, przyrody, fizyki i filozofii. Śmiało można powiedzieć, że matura miała wtedy poziom dzisiejszego magisterium (i to raczej na najlepszych uczelniach) i była przepustką do swobodnego funkcjonowania w Europie i na świecie. Co ciekawe jedynym przedmiotem, z którego Cegielski nie otrzymał oceny bardzo dobrej była religia… Jako najlepszemu uczniowi otrzymał zaszczyt wygłoszenia po łacinie mowy pożegnalnej na uroczystości wręczenia świadectw ukończenia szkoły dnia 30 września 1835 roku. Wybrał temat, który od dawna go interesował i który zgłębiał później na studiach: „O wyższości nauk filologicznych” („De studii philologici praestantia”).

Studia

Tak więc jeszcze w tym samym 1935 roku Hipolit Cegielski wyjechał do Berlina. Czas jego studiów szczęśliwie zbiegł się z wspaniałym rozkwitem Uniwersytetu Berlińskiego, w szczególności nauk humanistycznych. Studia były odpłatne, kosztowało również utrzymanie. Studia w tamtym czasie praktycznie wykluczały możliwość pracy zarobkowej. Jednym z źródeł utrzymania w Berlinie było wspomniane wcześniej stypendium rządowe. Warunkiem jego otrzymywania – z którego sumiennie się wywiązywał – było systematyczne opracowywanie w języku niemieckim oraz łacinie rozpraw związanych z tematyką studiów. Stypendium nie pozwalało na zaspakajanie wszystkich potrzeb i Cegielski był zmuszony do dodatkowej pracy. Wspierała go również rodzina Mottych (przez cały okres studiów mieszkał z nim w pokoju syn Jana Mottego – Marceli) a później, kiedy wyczerpanie intensywną nauką i pracą skończyło się chorobą (pod koniec 1837 roku) również rodzina Suchorzewskich.

W kwietniu 1838 roku Cegielski wrócił na studia a semestr letni 1839 roku poświęcił na pisanie pracy doktorskiej pod kierunkiem językoznawcy Franza Boppa, która dotyczyła gramatyki filozoficznej i porównawczej i zatytułowana była „De negatione” („O przeczeniu”). Dzieło swoje dedykował dobroczyńcom z tamtego okresu: Janowi Mottemu i Janowi Suchorzewskiemu. Dnia 7 stycznia 1840 roku Hipolit Cegielski zdał z wynikiem „summa cum laude” (najwyższa pochwała) egzamin doktorski składający się z historii starożytnej i nowożytnej, literatury greckiej i rzymskiej, gramatyki porównawczej filozofii uzyskując tytuł doktora nauk filozoficznych.

Hipolit Cegielski jako pedagog

Niedługo po zakończeniu studiów, dnia 28 marca 1840 roku Hipolit Cegielski przystąpił do egzaminu nauczycielskiego – który z racji tego że w okresie zaborów nie było w Wielkim Księstwie Poznańskim żadnej wyższej uczelni – był przepustką do kształcenia na najwyższym, możliwym do osiągnięcia poziomie. Tak więc, tym którzy mieli kształcić przyszłe polskie elity stawiano bardzo wysokie wymagania – wyższe nawet od tych z egzaminu doktorskiego! Zakres uprawnień do nauczania zależny był od wyniku owego egzaminu nauczycielskiego. Cegielski uzyskał prawo do nauczania łaciny i greki do przedostatniej klasy gimnazjum (sekundy), języka niemieckiego w klasach niższych i średnich oraz historii i geografii w klasach niższych. Nie zdobył uprawnień do uczenia matematyki i propedeutyki filozofii.

W maju 1840 rozpoczął rok niepłatnej praktyki w poznańskim gimnazjum, którego wcześniej był uczniem. Nauczał następujących przedmiotów: język polski, łacina, greka, historia i geografia. Ze względu na brak dochodów za etatową pracę zmuszony był do udzielania – w celach zarobkowych – korepetycji, ucząc dzieci z bogatych rodzin.

Po kilkunastu miesiącach pracy na stanowisku nauczyciela, 6 października 1841 roku, Cegielski ożenił się z córką Jana Mottego – Walentyną. Na świat przyszło czworo dzieci: Karolina (ur. 1842), Zofia (ur. 1859), Stefan (ur. 1852) i Stanisław, o którym wiadomo, że zmarł jako dziecko. Małżeństwo było udane ale Walentyna często chorowała i zmarła na gruźlicę w wieku 36 lat w 1859 roku, zaledwie kilka miesięcy po urodzeniu najmłodszego dziecka – Zofii.

Cegielski został w końcu przyjęty przez gimnazjum na stanowisko nauczyciela a kilka lat później (1844) drugi raz przystąpił do egzaminu i odniósł sukces. Odtąd już mógł nauczać najważniejszych wtedy przedmiotów – łaciny i greki – we wszystkich klasach. Cegielski od samego początku zyskał sympatię uczniów i uznanie grona pedagogicznego. Kolejnym sukcesem był awans na stanowisko nauczyciela zwyczajnego w 1845 roku. Marceli Motty, który był także nauczycielem w gimnazjum pisał o nim w „Przechadzkach po mieście”: potrafił sobie zapewnić ich posłuszeństwo i uszanowanie poważnym, nawet surowym wzięciem, ale co do formy zawsze przyzwoitym. Trzymał ich, że tak powiem, z daleka od siebie, i każdy zakus krnąbrności lub nieprzyzwoitości, wystawiając go na śmieszność, karcił tak niemiłosierną ironią, iż niszczył od razu wszelkie zachcianki oporu. Wymagając od uczniów ścisłego odrabiania zadań, sam nie szczędząc pracy domowej, aby przedmiot w klasie gruntownie wytłumaczyć i objaśnić, otrzymywał nie tylko w ogóle pomyślne rezultaty naukowe, lecz chłopców żywszego pojęcia i moralnie lepiej usposobionych pociągał za sobą i rozbudzał w nich upodobanie do nauki. Podbijał ich prócz tego rzetelnością w każdym słowie i objawianiem wstrętu do wszystkiego, co choćby nawet w drobnostkach na fałsz lub obłudę zakrawało, a wreszcie wpływ na nich wywierał stanowczy przez gorące przywiązanie do wszystkiego, co narodowe i przez zapał, z którym dzieła poetów polskich rozbierał i literaturę polską wykładał”.

Godnym podziwu jest fakt jednoczesnego prowadzenia przez Cegielskiego działalności naukowej. W 1840 roku ukazała się napisana na podstawie podręcznika niemieckiego filologa Raphaela Kuhnera „Gramatyka języka greckiego”. Pisał również wiele artykułów naukowych. Najbardziej znany jest jednak z wydanego po raz pierwszy w 1845 roku podręcznika „Nauka poezji”. Wykorzystywane w klasach wyższych szkoły średniej dzieło składało się z dwóch części. Pierwsza to podręcznik teorii, druga jest bogatym zbiorem polskiej poezji. Można powiedzieć, że to Cegielski wypromował (wśród wielu innych) Mickiewicza, zwłaszcza że oprócz swojej podstawowej funkcji, zbiór stał się ulubioną książką do czytania w wielu polskich domach. Warto zwrócić uwagę, że z podręcznika korzystała również młodzież w pozostałych dwóch zaborach.

Pasmo tych pięknych osiągnięć zostało niestety przerwane w związku z okolicznościami roku 1846, kiedy to w Galicji wybuchło powstanie chłopskie. Prusacy obawiali się rozlania się rewolty na Wielkie Księstwo Poznańskie i rozpoczęły akcje prewencyjną. Zarządzeniem naczelnego prezesa Wielkiego Księstwa Poznańskiego Moritza Beurmanna rozpoczęły się rewizje przeprowadzane przez nauczycieli na stancjach uczniowskich w poszukiwaniu broni. Cegielski – jako patriota i przyjaciel młodzieży – odmówił udziału w akcji, co skończyło się zawieszeniem w obowiązkach służbowych. Od tej decyzji odwoływał się do władz w Berlinie i uzyskał nawet pozytywna opinię ministra oświaty, co jednak nie skutkowało cofnięciem zawieszenia przez władza poznańskie. W ten sposób ten wybitny pedagog, autor podręczników, artykułów i rozpraw naukowych został wyeliminowany z świata edukacji.

Hipolit Cegielski jako przedsiębiorca

Szukając nowego źródła utrzymania Hipolit Cegielski namówiony przez przyjaciół udał się na siedmiotygodniową praktykę do Berlina. Tam, w firmie żelaznej Jakuba Ravanego, poznawał tajniki prowadzenia firmy, handlu i marketingu. W październiku 1846, z pomocą przyjaciół, otworzył sklep „Handel Żelaza”. Do przedsiębiorczości podszedł Cegielski z podobną pasją jak wcześniej do nauczania – podróżował do sklepów i magazynów z narzędziami rolniczymi większych miast niemieckich, zbierał pomysły i pomnażał skromny kapitał początkowy. Pracowitość i determinacja zaczęły wkrótce owocować – asortyment był coraz bogatszy. Oprócz sprzedawanych na początku gwoździ i kłódek można było z czasem nabyć coraz więcej narzędzi i maszyn rolniczych: zgłębiacze, radła, brony, siewniki, pługi, sieczkarnie, śrutowniki, piece, szafy żelazne. W celu zwiększenia obrotów, Cegielski wprowadził sprzedaż komisową oraz dostawę towaru do klienta za drobna opłatą. Około 1850 roku Cegielski otworzył przy dzisiejszej ul. Woźnej (wtedy Butelskiej) warsztat naprawczy narzędzi rolniczych, w którym wkrótce przy pomocy kilkunastu zatrudnionych robotników zaczął produkować proste narzędzia – takie jak radła i pługi.

Pięć lat później w Poznaniu przy ulicy Koziej 7 powstała fabryka narzędzi i maszyn rolniczych. Podobny profil miała powstała 2 lata wcześniej fabryka niemieckiego przemysłowca Moegelina. Cegielski pokładał nadzieję w klienteli składającej się z patriotycznych rolników Wielkopolski. Interes rozwijał się bardzo dobrze i fabryka dawała zatrudnienie osiemdziesięciu osobom. Zakład mógł też pochwalić się 10-konną maszyną parową na wysokie ciśnienie, pięcioma obrabiarkami do żelaza, warsztatami stolarskimi i kuźniami. Produkty z fabryki Cegielskiego ciszyły się dużym uznaniem wśród mniej zamożnych i postępowych chłopów dzięki połączeniu wysokiej jakości i niewygórowanej ceny jak również właścicieli majątków ziemskich, kupujących produkowane w mniejszych ilościach, skomplikowane urządzenia takie jak: żniwiarki, młockarnie, torfiarki, siewniki.

Wyroby Cegielskiego, uznane w Księstwie Poznańskim, zaczęły znajdować klientów na Śląsku, w Prusach Zachodnich, Galicji i Królestwie Polskim jak również w odleglejszej Rosji i Austrii. Jedna z warszawskich gazet pisała w 1858 roku: „Pan Cegielski wziął sumienność od Niemców: organizacja fabryki jego jak zegarek regularna, a machiny jakież wykończone, usymplifikowane! Elegancję stanowi prostota, a cnotę matematyczne wykończenie najdrobniejszych szczegółów! Czemuż to u nas takich nie robią?” Cegielski stale monitorował rynek, studiując katalogi największych firm europejskich i amerykańskich. Niektóre z urządzeń sprowadzał i na miejscu udoskonalał. Produkował również urządzenia w całości przez siebie wymyślone i testowane u zaprzyjaźnionych ziemian. Jako pionier w produkcji i jednocześnie intelektualista miał ogromny wpływ na tworzenie polskich nazw, nowych wtedy urządzeń. W 1858 wydał katalog zatytułowany Narzędzia i machiny rolnicze uznane za najpraktyczniejsze, a mianowicie te, które w własnej wyrabia fabryce, dla użytku gospodarzy wiejskich opisał i 156 rycinami objaśnił H. Cegielski, właściciel fabryki narzędzi rolniczych w Poznaniu”.

W 1858 roku Cegielski kupił dwuhektarową, trójkątną działkę między ulicami Strzelecką, Bernardyńską i tzw. rowem Karmelickim. Rok później otwarto tam odlewnię a wkrótce miała powstać tam nowa fabryka. W 1860 roku powstała kuźnia a dalsza budowa fabryki trwała kolejne 10 lat.

W latach sześćdziesiątych XIX wieku fabryka Cegielskiego była największym i najlepiej zorganizowanym zakładem w Poznaniu, dającym pracę trzystu osobom. Flagowym od 1860 roku produktem stała się lokomobila. Zakład wyposażał w tym czasie przemysł przetwórczy: młyny, olejarnie i gorzelnie. Cegielski zmieniał oblicze Poznania i Wielkopolski, feudalne społeczeństwo dzięki rozpoczętej industrializacji stawało się nowoczesnym społeczeństwem kapitalistycznym.

Cegielski potrafił również dobrze ułożyć sobie stosunki z robotnikami. Za jego życia nie odnotowano żadnych radykalnych form protestu. Robotnik oprócz zatrudnienia mógł liczyć na dobrą zabawę i wycieczki w okolice Poznania a w ciężkich chwilach na zapomogi i inne formy wsparcia.

Działalność społeczna

Mimo zaangażowania w fabrykę, Cegielski do końca życia był aktywnym członkiem wielu towarzystw naukowych, charytatywnym i gospodarczym.

Od 1846 roku był członkiem Towarzystwa Naukowej Pomocy, którego celem było udzielanie pomocy uzdolnionej, ubogiej młodzieży szkolnej – szczególnie w kierunku nauki praktycznych zawodów, co miało być fundamentem przetrwania zniewolonego narodu polskiego.

Był członkiem Rady Miejskiej Poznania oraz posłem sejmu pruskiego (1849), gdzie stworzył koło poselskie jednoczące polskich polityków.

Od 1857 roku był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk, rozwijającego polską naukę i krzewiącego kulturę narodową.

W 1861 roku patronował Bankowi Przemysłowców – kasie zapomogowo-oszczędnościowej wspierającej kredytami polskich kupców i rzemieślników.

Od grudnia 1865 roku Hipolit Cegielski był prezesem Centralnego Towarzystwa Gospodarczego, propagującego wiedzę rolniczą, tworzącego szkoły rolnicze i biblioteki oraz prowadzącego badania na użytek gospodarki rolnej.

Wiele towarzystw zabiegało o Cegielskiego, ceniąc jego autorytet. Cegielski był członkiem: Towarzystwa Przemysłowego, Towarzystwa Rzemieślniczego i Towarzystwa Pożyczkowego Przemysłowców Miasta Poznania.

Działalność publicystyczna

Mimo opisywanego zaangażowania społecznego i prowadzenia dużego przedsiębiorstwa, Cegielski zostawił potężny ślad w publicystyce.

W 1840 roku szerokim echem odbił się opublikowany w „Orędowniku Naukowym” artykuł „O zasadach wychowania po szkołach wyższych”. W artykule tym Cegielski krytykuje ówczesne programy szkolne jako nieprzystosowane do rzeczywistości i proponuje tworzenie szkół realnych, uczących praktycznych zawodów, na które rosło zapotrzebowanie.

W latach 1848 – 1850 Cegielski był redaktorem „Gazety Polskiej”, propagującej idee pracy organicznej, solidaryzmu narodowego i legalizmu. Gazeta jednoczyła Polaków umacniając ich poczucie narodowe, uświadamiając o podstawowych obowiązkach wobec ojczyzny i pokazując życie Poznania i prowincji. „Gazeta Polska” została rozwiązana przez zaborcze władze w roku 1850. W latach 1850 – 1851 ukazywał się „Goniec Polski”, w którym Cegielski często zamieszczał swoje artykuły ale już nie był redaktorem.

Narodowa prasa uzyskała szansę na odrodzenie w Wielkim Księstwie Poznańskim po upadku rządów zaciekłego germanizatora Manteuffla. W roku 1859 Cegielski zaczął wydawać „Dziennik Poznański” kontynuujący idee „Gazety Polskiej”. Wycofał się z niego w 1863 roku, kiedy przestał zajmować się publicystyką i całkowicie poświęcił się fabryce i działalności społecznej.

Spuścizna

Hipolit Cegielski w ostatnich latach swojego życia zmagał się z różnymi dolegliwościami. Osłabienie wytężoną pracą i obniżona odporność ułatwiły silne przeziębienie, którego konsekwencją było zapalenie płuc. Zmarł 30 listopada 1868 roku mając zaledwie 55 lat.

Zasługi Hipolita Cegielskiego w zakresie szkolnictwa, przemysłu, działalności społecznej zaowocowały we wszystkich zaborach. Po kolejnych powstańczych klęskach, Cegielski stał się wzorem patrioty walczącego o ojczyznę przede wszystkim nauką i pracą.


Na podstawie:
http://wierzba.wzks.uj.edu.pl/~mokrzyck/index.php
http://pl.wikipedia.org/wiki/Hipolit_Cegielski
http://www.thc.org.pl/cegielski.html

Warto również odwiedzić:
Pomnik Hipolita Cegielskiego w Poznaniu:
http://www.pomnik-hipolita-cegielskiego.pl/go.live.php/PL-H11/hipolit-cegielski.html
Fabryka dziś:
http://amator.blog.onet.pl/Tusk-kontra-Hipolit-Cegielski,2,ID395102697,n
http://www.redakcja.newsweek.pl/Tekst/Polityka-Polska/532213,Efekt-domina—po-stoczniach-ceglorz.html
Książki o Hipolicie Cegielskim:
http://www.sklep.bookcrossing.pl/szukaj.php?a=szukaj&i=&depth=1&sz_gr_id=3&sz_keyword=hipolit+cegielski&s_sz=%A0

Ten wpis został opublikowany w kategorii Ludzie biznesu i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

6 odpowiedzi na „Cegielski

  1. ehh pisze:

    Ławki nie są pod Powidzem, prędzej pod Gnieznem jak już

  2. Tomasz pisze:

    Podstawą materialną narodu jest ziemia, przemysł i handel. Kto ziemię, przemysł i handel oddaje w ręce cudzoziemców, ten sprzedaje narodowość swoją, ten zdradza swój naród. – Hipolit Cegielski

  3. BozenaM pisze:

    Dzisiaj ogladalam film o Cegielskim (druga czesc z trzech). Oczywiscie uczylam sie kiedys w szkole o zakladach Cegielskiego, ale to bylo tak dawno, ze na tym sie moja wiedza konczyla. Dzis w dobie internetu postanowilam sie doszkolic. I autorowi tego artykulu dziekiej za rozszerzenie mojej wiedzy. Tylko jako typowa kobieta to ciekawa jestem czy Pan Cegielski sie drugi raz ozenil? W tym filmie pokazano jego zone bardzo chorowita. I nic nie powiedziano, ze umarla po urodzeniu czwartego dziecka. Przy okazji tego artykulu znalazlam wasza strone internetowa i sadze, ze bede jej czestym gosciem.

    Pozdrawiam serdecznie autora artykulu i pomyslu na taka strone internetowa, ktora roszerza nasze horyzonty. Dziekuje!

  4. Uczeń pisze:

    Sam mieszkam w miejscu urodzenia Hipolita Cegielskiego w Ławkach(pod Gnieznem blisko Trzemeszna), robię projekt na temat życia, działalności itp. Cegielskiego i bardzo skorzystałem z tego artykułu w moim projekcie.
    Dziękuję autorowi tej publikacji, bardzo mi pomogła ta strona.Jeszcze raz wielkie dzięki.

  5. Piotr pisze:

    Dziękuję b. autorowi. Kapitalny artykuł (oprócz kilku literówek), rzetelny. Bardzo pomocny podczas pisania pracy na temat Hipolita.

    Pozdrawiam

  6. klk pisze:

    thx , pomogło na histori

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>